دانش واقعی مدیران درباره هوش مصنوعی و ادعای توانایی آنها

مدیرها واقعا هوش مصنوعی بلدند یا فقط با اعتمادبه نفس حرف می زنند؟

دانش هوش مصنوعی مدیران این روزها به یکی از موضوعات داغ محیط کار تبدیل شده است. خیلی از مدیران درباره هوش مصنوعی سازمانی، مهارت AI، آموزش هوش مصنوعی و تحول دیجیتال طوری حرف می زنند که انگار سال ها در این حوزه تجربه دارند؛ اما بررسی های تازه نشان می دهد فاصله میان ادعا و توانایی واقعی، کم هم نیست.

ماجرا فقط بلد بودن چند اصطلاح شیک مثل مدل زبانی، یادگیری ماشین یا اتوماسیون نیست. وقتی قرار است یک شرکت برای خرید ابزارهای هوش مصنوعی هزینه کند، ساختار تیم ها را تغییر دهد یا اطلاعات حساسش را در اختیار یک سامانه تازه بگذارد، دانش سطحی مدیران می تواند حسابی دردسر درست کند.

مطالعه مقاله قبلی در دسته بندی تکنولوژی با عنوان کمبود مهارت های فناوری در بریتانیا و هزینه ۳۸۰ هزار پوندی.

مدیران چقدر از هوش مصنوعی سر درمی آورند؟

نتایج بررسی های انجام شده نشان می دهد تعداد زیادی از مدیران ارشد، میزان شناخت خود از هوش مصنوعی را بیشتر از چیزی که واقعا هست ارزیابی می کنند. به زبان ساده تر، بعضی ها فکر می کنند چون چند بار با یک چت بات کار کرده اند یا در جلسه ای درباره AI حرف زده اند، دیگر ماجرا را کامل بلدند.

این اعتمادبه نفس بیش از حد وقتی جالب تر می شود که نظر کارکنان را هم بپرسیم. بسیاری از کارمندان معتقدند مدیرانشان هنوز درک دقیقی از قابلیت ها، محدودیت ها و خطرهای ابزارهای هوش مصنوعی ندارند. یعنی همان مدیری که در جلسه از «انقلاب AI» حرف می زند، ممکن است تفاوت میان یک ابزار مولد و یک سامانه تحلیلی معمولی را نداند.

البته قرار نیست هر مدیرعامل یا سرپرست تیم، برنامه نویس یا متخصص داده باشد. مشکل از جایی شروع می شود که فرد بدون شناخت کافی تصمیم های بزرگ می گیرد، وعده های عجیب می دهد یا تصور می کند هوش مصنوعی قرار است با فشردن یک دکمه، همه هزینه ها را پایین بیاورد.

فاصله میان ادعا و توانایی واقعی

یکی از دلایل این وضعیت، فشار شدید بازار است. تقریبا همه شرکت ها دوست دارند خودشان را «مبتنی بر هوش مصنوعی» معرفی کنند. در چنین فضایی، کمتر مدیری حاضر می شود خیلی راحت بگوید: «راستش هنوز درباره این فناوری چیز زیادی نمی دانم.»

ترس از عقب ماندن رقبا هم نقش مهمی دارد. مدیران مدام می شنوند که AI بهره وری را بالا می برد، نیروهای انسانی را آزاد می کند و تصمیم گیری را سریع تر می سازد. نتیجه؟ بعضی سازمان ها قبل از اینکه مسئله مشخصی داشته باشند، سراغ خرید ابزار می روند.

این رویکرد معمولا به پروژه هایی ختم می شود که ظاهر جذابی دارند، اما نتیجه شان چندان قابل اندازه گیری نیست. ابزار خریداری می شود، چند جلسه آموزشی برگزار می شود و بعد از مدتی کارکنان دوباره به همان روش قدیمی برمی گردند. چون هیچ کس از اول مشخص نکرده بود هوش مصنوعی دقیقا قرار است کدام مشکل را حل کند.

کارکنان خیلی زود متوجه بلوف می شوند

کارمندان، مخصوصا افرادی که هر روز با ابزارهای دیجیتال کار می کنند، خیلی زود سطح دانش هوش مصنوعی مدیران را تشخیص می دهند. اگر یک مدیر فقط اصطلاحات تکراری را کنار هم بچیند، سؤال های فنی را دور بزند یا برای هر مشکلی نسخه AI بپیچد، اعتماد تیم پایین می آید.

این بی اعتمادی فقط یک مسئله احساسی نیست. وقتی کارکنان فکر کنند مدیران درک درستی از فناوری ندارند، نسبت به اجرای پروژه ها بدبین می شوند. حتی ممکن است درباره امنیت شغلی، ارزیابی عملکرد یا نحوه استفاده از داده هایشان نگرانی بیشتری پیدا کنند.

شفافیت اینجا معجزه می کند. مدیری که بگوید «همه جواب ها را نمی دانم، اما می خواهم با کمک تیم یاد بگیرم»، معمولا اعتبار بیشتری از مدیری دارد که وانمود می کند متخصص همه چیز است. پذیرفتن ندانستن، ضعف نیست؛ اتفاقا شروع یک تصمیم گیری درست است.

آموزش هوش مصنوعی فقط برای کارمندان نیست

خیلی از سازمان ها دوره های آموزش هوش مصنوعی را برای نیروهای اجرایی برگزار می کنند، اما مدیران ارشد را کنار می گذارند. انگار جایگاه شغلی بالاتر به صورت خودکار مهارت AI هم به آدم اضافه می کند! در حالی که مدیران بیش از بقیه به آموزش هدفمند نیاز دارند، چون تصمیم هایشان روی کل کسب وکار اثر می گذارد.

این آموزش لازم نیست مدیران را وارد جزئیات پیچیده کدنویسی کند. آن ها باید بدانند یک مدل هوش مصنوعی چگونه خروجی تولید می کند، چرا ممکن است اطلاعات نادرست بسازد، داده های محرمانه چه زمانی در خطر قرار می گیرند و چطور باید نتیجه یک پروژه را سنجید.

شناخت مسائل اخلاقی هم مهم است. استفاده از AI در استخدام، ارزیابی نیروها یا خدمات مشتری می تواند سوگیری های پنهان را بیشتر کند. اگر مدیر فقط به سرعت و کاهش هزینه فکر کند، احتمال دارد تبعات حقوقی و انسانی تصمیمش را نبیند.

شرکت ها به سواد AI واقعی نیاز دارند

سواد هوش مصنوعی با حفظ کردن چند واژه تخصصی فرق دارد. مدیر باسواد می داند چه زمانی از AI استفاده کند و مهم تر از آن، چه زمانی سراغش نرود. او می تواند میان یک پیشنهاد تبلیغاتی هیجان انگیز و یک راهکار واقعا کاربردی تفاوت بگذارد.

سازمان ها هم باید فضایی ایجاد کنند که در آن سؤال پرسیدن خجالت آور نباشد. مدیران، کارشناسان و کارکنان می توانند تجربه هایشان را به اشتراک بگذارند، ابزارها را در مقیاس کوچک آزمایش کنند و پیش از سرمایه گذاری سنگین، نتیجه را بسنجند.

همکاری با تیم های فناوری، امنیت و منابع انسانی نیز ضروری است. تصمیم درباره هوش مصنوعی نباید فقط پشت درهای بسته اتاق مدیریت گرفته شود. هر ابزار تازه ممکن است روی اطلاعات شرکت، شرح وظایف کارکنان و ارتباط با مشتریان اثر بگذارد.

اعتمادبه نفس کمتر، نتیجه بهتر

مدیرانی که واقعا به دنبال تحول دیجیتال هستند، بهتر است به جای نمایش دادن دانش، روی یادگیری مداوم تمرکز کنند. فناوری با سرعت عجیبی تغییر می کند و حتی متخصصان هم مجبورند مرتب اطلاعات خود را به روز کنند. پس انتظار اینکه یک مدیر همه چیز را بداند، از پایه اشتباه است.

دانش هوش مصنوعی مدیران زمانی ارزشمند می شود که به تصمیم های مسئولانه، هدف های قابل سنجش و ارتباط صادقانه با کارکنان برسد. خرید ابزارهای بیشتر یا تکرار وعده های بزرگ، به تنهایی هیچ شرکتی را هوشمند نمی کند.

در نهایت، بهترین مدیر لزوما کسی نیست که بیشتر از همه درباره AI حرف می زند. مدیر خوب کسی است که محدودیت های فناوری را می شناسد، از متخصصان کمک می گیرد و حاضر است اعتراف کند هنوز چیزهای زیادی برای یاد گرفتن دارد. همین صداقت ساده می تواند جلوی کلی هزینه، سردرگمی و پروژه شکست خورده را بگیرد.

برای دریافت جدیدترین اخبار تکنولوژی با مجله هوش مصنوعی با ما همراه باشید