رودستر پرنده تسلا برای فرار از رکود بازار خودروهای برقی

رودستر بال دار تسلا؛ نوآوری واقعی یا نمایش پرزرق وبرق برای پنهان کردن افت فروش؟

ماجرای رودستر پرنده تسلا دوباره سر زبان ها افتاده؛ خودرویی که قرار است با فناوری شرکت اسپیس ایکس، شتابی دیوانه وار و حتی توانایی جدا شدن کوتاه مدت از زمین داشته باشد. اما درست در زمانی که بازار خودروهای برقی با کاهش سرعت رشد مواجه شده و رکود فروش تسلا نگرانی سهام داران را بالا برده، این پروژه بیشتر از آنکه آینده خودروهای الکتریکی را نشان دهد، شبیه یک نمایش علمی تخیلی به نظر می رسد.

ایده یک ماشین اسپرت برقی که بتواند پرواز کند، بدون شک هیجان انگیز است. چه کسی بدش می آید پشت فرمان ماشینی بنشیند که انگار مستقیم از فیلم های آینده نگر آمده؟ مشکل اینجاست که تسلا هنوز نسخه تولیدی رودستر جدید را تحویل نداده و خریداران از سال ها قبل برای آن پول واریز کرده اند. پس قبل از بال و موشک، شاید بد نباشد خود خودرو بالاخره وارد خیابان شود.

مطالعه مقاله قبلی در دسته بندی کامپوتر با عنوان تفاوت هاب USB و داک استیشن و راهنمای انتخاب بهترین گزینه.

رودستری که سال هاست روی خط شروع مانده

نسل دوم تسلا رودستر نخستین بار در سال ۲۰۱۷ معرفی شد. در آن زمان وعده های مطرح شده واقعاً عجیب بودند: شتاب صفر تا ۹۶ کیلومتر بر ساعت در کمتر از دو ثانیه، حداکثر سرعت بالاتر از ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت و پیمایش حدود هزار کیلومتر با یک بار شارژ.

قرار بود تولید این خودرو در سال ۲۰۲۰ آغاز شود. حالا سال ها از آن تاریخ گذشته و هنوز خبری از تحویل گسترده نیست. تاریخ تولید چند بار عقب افتاده و هر بار هم توضیح تازه ای شنیده ایم؛ از مشکلات زنجیره تأمین گرفته تا تمرکز روی پروژه های مهم تر.

این تأخیر برای شرکتی که خودش را سریع ترین بازیگر صنعت خودرو معرفی می کند، اصلاً ظاهر خوبی ندارد. تسلا همیشه برندهای قدیمی را به کندی و بوروکراسی متهم می کرد، اما حالا یکی از مهم ترین محصولات خودش مدت هاست بین وعده، نمونه اولیه و پست های شبکه های اجتماعی گیر کرده است.

داستان وقتی عجیب تر می شود که ایلان ماسک می گوید رودستر احتمالاً قادر به پرواز خواهد بود. منظور از پرواز هم ظاهراً چیزی شبیه حرکت یک هواپیما در آسمان نیست. احتمالاً با کمک سامانه ای شامل مخازن گاز پرفشار و پیشرانه های کوچک، خودرو برای چند لحظه از سطح زمین جدا می شود یا پرشی کنترل شده انجام می دهد.

بسته موسوم به اسپیس ایکس قرار است بخشی از فضای صندلی های عقب را اشغال کند و عملکرد خودرو را به سطحی غیرعادی برساند. از نظر مهندسی، چنین ایده ای واقعاً جذاب است. استفاده از پیشرانه برای افزایش شتاب، ترمزگیری یا چسبندگی در پیچ ها می تواند مرز میان خودرو و وسیله آزمایشی را جابه جا کند.

اما سؤال ساده این است: این قابلیت دقیقاً چه مشکلی را حل می کند؟ راننده معمولی به برد بیشتر، شارژ سریع تر، قیمت پایین تر و شبکه خدمات قابل اعتماد نیاز دارد. پریدن چندمتری یک ابرخودروی بسیار گران قیمت، هیچ کدام از این نیازها را پاسخ نمی دهد.

یک نمایش مهندسی که مشتری عادی به آن احتیاج ندارد

تسلا قبلاً با همین نمایش های مهندسی توانسته بود توجه مردم را جلب کند. معرفی سایبرتراک، نمایش ربات انسان نما و وعده تاکسی کاملاً خودران، بارها نام شرکت را در صدر خبرها نگه داشته اند. این روش برای ساختن هیجان عالی است، اما هیجان با تحویل محصول نهایی فرق دارد.

اگر رودستر پرنده تسلا واقعاً ساخته شود، احتمالاً سریع، کمیاب و فوق العاده گران خواهد بود. این خودرو بیشتر به درد مجموعه داران ثروتمند و تولید ویدئوهای پربازدید می خورد تا رانندگانی که دنبال جایگزینی برای یک خودروی بنزینی هستند.

حتی بحث ایمنی هم شوخی بردار نیست. یک ماشین جاده ای معمولی باید از آزمون های تصادف، قوانین عابران پیاده، استانداردهای ترمز و مقررات متعدد عبور کند. حالا تصور کنید همان خودرو مخازن پرفشار و پیشرانه هایی داشته باشد که نیروی عمودی یا جانبی زیادی تولید می کنند.

کنترل چنین سیستمی در پیست شاید ممکن باشد، ولی در خیابانی پر از موتورسیکلت، عابر، چاله و راننده های غیرقابل پیش بینی داستان فرق می کند. کوچک ترین خطای نرم افزاری یا استفاده اشتباه می تواند عواقبی داشته باشد که با یک تصادف معمولی قابل مقایسه نیست.

مشکل دیگر قوانین است. اگر رودستر فقط چند سانتی متر یا چند متر از زمین بلند شود، هنوز خودرو محسوب می شود یا باید مقررات وسایل پرنده را هم رعایت کند؟ آیا مالک برای استفاده از قابلیت پرواز به مجوز جداگانه نیاز دارد؟ شرکت بیمه قرار است چنین ریسکی را چطور محاسبه کند؟

این پرسش ها شاید فعلاً زودهنگام به نظر برسند، اما نشان می دهند فاصله زیادی میان یک نمایش جذاب و محصولی قابل استفاده وجود دارد. ساخت نمونه ای که یک بار جلوی دوربین بپرد ساده تر از تولید هزاران دستگاه ایمن و قانونی است.

تسلا به محصول بهتر نیاز دارد، نه فقط وعده بزرگ تر

در سال های ابتدایی رشد تسلا، تقریباً هر محصول این شرکت مسیر صنعت خودرو را تغییر می داد. مدل S نشان داد یک خودروی الکتریکی می تواند سریع، لوکس و خواستنی باشد. مدل ۳ هم فناوری برقی را به تعداد بیشتری از مشتریان رساند.

امروز شرایط متفاوت است. رقبای چینی با سرعت زیادی مدل های تازه عرضه می کنند و خودروسازان سنتی هم بالاخره وارد بازی شده اند. مشتری حالا فقط یک یا دو انتخاب ندارد؛ از هاچ بک اقتصادی گرفته تا شاسی بلند خانوادگی و سدان لوکس، گزینه های فراوانی پیش روی اوست.

در همین وضعیت، بازار خودروهای برقی به محصولاتی ارزان تر و کاربردی تر احتیاج دارد. هنوز قیمت اولیه بالا، افت ارزش، نگرانی درباره عمر باتری و کمبود شارژر در برخی مناطق، خریداران زیادی را مردد می کند.

تسلا می تواند منابعش را برای بهبود کیفیت مونتاژ، توسعه مدل اقتصادی، افزایش سرعت شارژ و تازه سازی طراحی محصولات فعلی صرف کند. مدل های محبوب این شرکت هنوز رقابتی هستند، اما ظاهر و فضای کابین آن ها در مقایسه با تازه واردها دیگر آن حس کاملاً آینده نگر گذشته را ندارد.

در عوض، بخش بزرگی از بحث های عمومی پیرامون شرکت به ربات، هوش مصنوعی، رانندگی خودکار و خودروهای پرنده اختصاص پیدا کرده است. همه این پروژه ها ظرفیت بالایی دارند، ولی وقتی محصولات اصلی با فشار فروش روبه رو هستند، وعده های دوردست ممکن است بیشتر نقش حواس پرت کن را بازی کنند.

رکود فروش با یک پرش نمایشی درمان نمی شود

تسلا در سال های گذشته بارها با کاهش قیمت تلاش کرده تقاضا را تقویت کند. این کار می تواند فروش کوتاه مدت را بالا ببرد، اما حاشیه سود را هم تحت فشار قرار می دهد. از طرف دیگر، مشتری ای که امروز خودرو می خرد ممکن است چند هفته بعد شاهد کاهش دوباره قیمت باشد و حس خوبی پیدا نکند.

اعتبار برند هم فقط با رکورد شتاب ساخته نمی شود. خریداران به خدمات پس از فروش، دسترسی به قطعات، کیفیت رنگ، صدای اضافی کابین و ارزش فروش دست دوم اهمیت می دهند. این موارد شاید به اندازه پرواز یک رودستر وایرال نشوند، اما تجربه واقعی مالکیت را می سازند.

وقتی خبرهای مربوط به رودستر پرنده تسلا منتشر می شود، توجه رسانه ها برای مدتی از آمار فروش و تأخیر پروژه ها فاصله می گیرد. این دقیقاً همان چیزی است که منتقدان به آن اشاره می کنند: یک ایده بسیار عجیب که بحث اصلی را عوض می کند، بدون اینکه مشکل بنیادین شرکت را حل کند.

البته نمی توان گفت تسلا باید نوآوری را کنار بگذارد. اتفاقاً صنعت خودرو به آزمایش های جسورانه نیاز دارد. اگر مهندسان هیچ وقت ریسک نمی کردند، امروز باتری های پیشرفته، موتورهای قدرتمند برقی و سامانه های کمک راننده فعلی را نداشتیم.

بحث بر سر اولویت هاست. نوآوری زمانی ارزشمندتر می شود که در نهایت به محصولی امن، قابل خرید و مفید برسد. قابلیت پرش یا شناور ماندن یک خودروی چندصدهزار دلاری شاید دستاورد فنی بزرگی باشد، ولی مسیر حمل ونقل پاک را برای عموم مردم هموار نمی کند.

آینده واقعی خودرو برقی احتمالاً کمتر نمایشی است

آینده حمل ونقل برقی احتمالاً با اتفاق هایی نسبتاً کسل کننده اما مهم ساخته می شود؛ باتری ارزان تر، تعمیر ساده تر، برد واقعی بیشتر در هوای سرد و شارژری که هر بار بدون دردسر کار کند. این ها تیترهای انفجاری نمی سازند، اما مردم را به خرید خودرو الکتریکی ترغیب می کنند.

یک مدل کوچک و اقتصادی از تسلا می تواند تأثیر بسیار بیشتری از رودستر موشکی داشته باشد. اگر شرکتی بتواند خودرویی با قیمت مناسب، برد کافی و هزینه نگهداری پایین ارائه کند، بخش بزرگی از رانندگان آماده مهاجرت از بنزین خواهند شد.

از سوی دیگر، تسلا باید اعتماد مردم به وعده هایش را حفظ کند. اعلام تاریخ های بلندپروازانه و عقب انداختن مداوم آن ها، کم کم اثر هیجان را از بین می برد. حتی وفادارترین طرفداران هم بالاخره می پرسند محصولی که پولش سال ها پیش دریافت شده، چه زمانی واقعاً تحویل داده می شود.

رودستر هنوز می تواند خودرویی حیرت انگیز باشد. حتی بدون قابلیت پرواز هم شتاب بالا، طراحی اسپرت و برد طولانی برای تبدیل کردنش به یکی از خاص ترین اتومبیل های جهان کافی است. شاید بهتر باشد تسلا ابتدا همان وعده اصلی را عملی کند و بعد سراغ افزودن تجهیزات فضایی برود.

پرواز جذاب است، اما جاده مهم تر است

اگر نمایش نهایی رودستر برگزار شود و خودرو واقعاً از زمین بلند شود، احتمالاً اینترنت منفجر خواهد شد. ویدئوها میلیون ها بار دیده می شوند و دوباره همه درباره نبوغ یا جنون ایلان ماسک حرف می زنند. از نظر بازاریابی، پیدا کردن نمایشی قوی تر از این تقریباً غیرممکن است.

ولی چند روز بعد، مسئله اصلی سر جای خودش باقی می ماند. تسلا باید خودرو بفروشد، محصولات قدیمی را تازه کند و در برابر رقبایی بایستد که هر ماه مدل جدیدی معرفی می کنند. یک پرش تماشایی نمی تواند جای برنامه محصول منظم را بگیرد.

بازار خودروهای برقی وارد مرحله ای شده که در آن فقط متفاوت بودن کافی نیست. کیفیت، قیمت و اعتماد مشتری اهمیت بیشتری پیدا کرده اند. برندی که زمانی تقریباً بدون رقیب بود، حالا باید برای هر خریدار بجنگد.

در نهایت، پروژه رودستر می تواند شاهکار مهندسی یا یکی دیگر از وعده های طولانی تسلا باشد. تا وقتی نسخه نهایی تولید نشود، هیچ کس جواب قطعی ندارد. اما یک چیز روشن است: برای حرکت دادن صنعت خودرو به سمت آینده، لازم نیست ماشین ها حتماً پرواز کنند؛ کافی است بهتر، ارزان تر و قابل اعتمادتر روی زمین حرکت کنند.

تسلا هنوز توان مهندسی، شبکه شارژ و شهرتی را دارد که بسیاری از رقبا آرزویش را دارند. اگر این توان روی حل مشکلات واقعی متمرکز شود، شرکت می تواند دوباره بازار را غافلگیر کند. وگرنه رودستر پرنده، هرچقدر هم جذاب باشد، ممکن است فقط دود و صدایی باشد که رکود کسب وکار اصلی را برای چند لحظه پنهان می کند.

برای دریافت جدیدترین اخبار تکنولوژی با مجله هوش مصنوعی با ما همراه باشید