ترکیدن حباب هوش مصنوعی چه آینده‌ای برای ChatGPT دارد

اگر حباب هوش مصنوعی بترکد، ChatGPT به کجا می رسد؟

بازار هوش مصنوعی این روزها حسابی داغ شده؛ از سرمایه گذاری های چندمیلیارددلاری گرفته تا شرکت هایی که یک شبه برچسب AI روی محصولاتشان می چسبانند. اما اگر حباب هوش مصنوعی بترکد، تکلیف آینده ChatGPT و دیگر چت بات های هوشمند چه می شود؟ احتمالا ChatGPT از این سقوط جان سالم به در می برد، ولی نسخه ای که بعد از بحران می بینیم ممکن است خیلی با چیزی که امروز دوستش داریم فرق داشته باشد.

ترکیدن حباب لزوما به معنی ناپدیدشدن فناوری نیست. حباب دات کام ترکید، اما اینترنت از بین نرفت؛ فقط تعداد زیادی کسب وکار ضعیف حذف شدند و چند بازیگر قدرتمندتر باقی ماندند. در بازار AI هم احتمالا داستان مشابهی رخ می دهد: هیجان کم می شود، پول های بی حساب عقب می کشند و شرکت ها مجبور می شوند ثابت کنند محصولاتشان واقعا ارزش پرداخت پول دارند.

مطالعه مقاله قبلی در دسته بندی تکنولوژی با عنوان تراشه هوش مصنوعی V900 علی بابا رقیب جدی برای انویدیا در چین.

چرا همه درباره ترکیدن حباب هوش مصنوعی حرف می زنند؟

ساخت و اجرای مدل های بزرگ هوش مصنوعی اصلا ارزان نیست. مراکز داده عظیم، تراشه های قدرتمند، برق فراوان، سیستم های خنک کننده و تیم های تخصصی همگی هزینه سنگینی دارند. شرکت ها میلیاردها دلار خرج می کنند، در حالی که هنوز مشخص نیست درآمد حاصل از کاربران عادی و سازمان ها بتواند این هزینه را جبران کند.

مشکل اینجاست که رشد تعداد کاربران همیشه به معنی سودآوری نیست. خیلی ها از نسخه رایگان یک چت بات هوش مصنوعی استفاده می کنند، چند سؤال می پرسند و بدون پرداخت حتی یک ریال خارج می شوند. با این حال، پردازش همان درخواست ها برای شرکت ارائه دهنده هزینه دارد؛ آن هم هزینه ای که با افزایش کاربران بیشتر می شود.

در دوران هیجان، سرمایه گذاران چنین ضرری را تحمل می کنند، چون انتظار دارند در آینده سود بزرگی نصیبشان شود. اما وقتی اعتماد بازار کاهش پیدا کند، ورق برمی گردد. سرمایه گذار دیگر با شنیدن عبارت هایی مثل «مدل پیشرفته تر» یا «هوش نزدیک به انسان» هیجان زده نمی شود و خیلی ساده می پرسد: این محصول دقیقا چقدر درآمد دارد؟

همین سؤال ساده می تواند بسیاری از استارتاپ های AI را به دردسر بیندازد. شرکت هایی که محصول مشخص، مشتری وفادار یا مدل درآمدی قابل قبولی ندارند، احتمالا اولین قربانیان ترکیدن حباب هوش مصنوعی خواهند بود. برخی تعطیل می شوند، بعضی با قیمت پایین فروخته می شوند و تعدادی هم به شکل یک قابلیت کوچک در محصولات شرکت های بزرگ تر ادامه می دهند.

چرا ChatGPT احتمالا زنده می ماند؟

ChatGPT دیگر فقط یک نمایش فنی جذاب نیست. میلیون ها نفر برای نوشتن، ترجمه، برنامه نویسی، تحقیق، ایده پردازی و حتی برنامه ریزی روزانه سراغش می روند. نام این سرویس هم برای خیلی از کاربران به مترادف هوش مصنوعی مولد تبدیل شده؛ درست مثل زمانی که نام یک برند به جای کل دسته محصول استفاده می شود.

این شهرت یک مزیت بزرگ است. حتی اگر بازار AI وارد دوره رکود شود، کاربران ناگهان عادت های خود را کنار نمی گذارند. شرکت ها نیز ابزارهایی را که در گردش کارشان جا افتاده، یک شبه حذف نمی کنند. بنابراین آینده ChatGPT در کوتاه مدت چندان تاریک به نظر نمی رسد.

از طرف دیگر، فناوری زیربنایی ChatGPT می تواند در نرم افزارها و خدمات مختلف به کار گرفته شود. ممکن است خود چت بات فقط ویترین اصلی باشد و درآمد واقعی از مشتریان سازمانی، ابزارهای برنامه نویسی، دستیارهای کاری و همکاری با شرکت های دیگر به دست بیاید.

اما زنده ماندن با ادامه دادن مسیر فعلی فرق دارد. اگر پول ارزان از بازار خارج شود، شرکت های سازنده باید هزینه ها را کنترل کنند. آن وقت ارائه دسترسی گسترده و رایگان به مدل های گران قیمت دیگر چندان منطقی نخواهد بود. نتیجه می تواند محدودیت بیشتر، اشتراک های گران تر و فاصله محسوس میان کاربران رایگان و پولی باشد.

ChatGPT می ماند، اما شاید دیگر آن محصول دوست داشتنی نباشد

یکی از محتمل ترین تغییرات، سخت ترشدن دسترسی رایگان است. کاربران رایگان شاید با سقف پیام پایین تر، سرعت کمتر و مدل های ضعیف تر روبه رو شوند. قابلیت های جذابی مثل تحلیل فایل، ساخت تصویر، حافظه بلندمدت یا جست وجوی عمیق نیز ممکن است بیشتر پشت دیوار پرداخت قرار بگیرند.

افزایش قیمت اشتراک هم دور از ذهن نیست. آموزش مدل ها و راه اندازی زیرساخت مناسب هزینه زیادی دارد و وقتی سرمایه گذاران دیگر حاضر نباشند این هزینه را پوشش دهند، بخشی از آن مستقیم سراغ کاربر می رود. در چنین شرایطی، آینده ChatGPT بیش از همیشه به توانایی آن در قانع کردن کاربران برای پرداخت پول وابسته خواهد بود.

تبلیغات هم گزینه ای کاملا جدی است. تصور کنید از یک چت بات درباره بهترین لپ تاپ، مقصد سفر یا برنامه غذایی سؤال می کنید و پاسخ آن تحت تأثیر یک اسپانسر قرار گرفته است. حتی اگر تبلیغ با برچسب مشخص نمایش داده شود، باز هم اعتماد به بی طرفی جواب ها کمتر خواهد شد.

خطر بدتر این است که تبلیغات کاملا شفاف نباشند. اگر پیشنهادهای تجاری بی سروصدا وارد پاسخ شوند، تشخیص توصیه واقعی از محتوای پولی سخت می شود. در این حالت، چت بات از یک دستیار کاربردی به فروشنده ای تبدیل می شود که ظاهر دوستانه ای دارد، اما همیشه دنبال هدایت کاربر به سمت یک محصول یا سرویس خاص است.

فروش خدمات گران تر به کسب وکارها نیز احتمالا پررنگ تر می شود. مشتریان سازمانی معمولا پول بیشتری می پردازند و قراردادهای طولانی تری دارند. به همین دلیل ممکن است شرکت های AI منابع اصلی خود را به جای کاربر عادی، صرف بانک ها، فروشگاه ها، شرکت های نرم افزاری و مجموعه های بزرگ کنند.

رقابت کمتر می تواند کیفیت تجربه کاربر را پایین بیاورد

در حال حاضر تعداد زیادی شرکت برای ساخت مدل های بهتر رقابت می کنند. همین رقابت باعث شده قابلیت های تازه با سرعت زیادی عرضه شوند و قیمت ها تا حدی پایین بمانند. ولی پس از ترکیدن حباب هوش مصنوعی ممکن است فقط چند شرکت بزرگ توان ادامه دادن داشته باشند.

کاهش رقابت معمولا خبر خوبی برای مصرف کننده نیست. وقتی گزینه های کمتری وجود داشته باشد، شرکت های باقی مانده فشار کمتری برای ارزان نگه داشتن سرویس یا احترام به خواسته های کاربران احساس می کنند. انتقال اطلاعات، تاریخچه گفتگو و تنظیمات شخصی از یک سرویس به سرویس دیگر هم ممکن است دشوارتر شود.

شرکت های بزرگ همچنین می توانند استارتاپ های کوچک و فناوری های جذابشان را بخرند. چنین خریدهایی همیشه بد نیست؛ گاهی یک تیم کوچک با منابع مالی بیشتر می تواند محصول بهتری بسازد. با این حال، اگر بیشتر نوآوری ها زیر چتر چند غول فناوری جمع شوند، بازار به تدریج بسته تر و کنترل کاربران محدودتر خواهد شد.

مدل های متن باز و ابزارهایی که روی دستگاه شخصی اجرا می شوند، می توانند بخشی از این مشکل را حل کنند. این گزینه ها به کاربران اجازه می دهند کنترل بیشتری روی داده ها و نحوه استفاده از مدل داشته باشند. البته راه اندازی آن ها برای همه ساده نیست و سخت افزار مناسب هم می خواهد.

آیا کیفیت مدل ها بعد از بحران افت می کند؟

نه لزوما. پایان دوران خرج کردن بی حساب ممکن است شرکت ها را وادار کند به جای بزرگ ترکردن کورکورانه مدل ها، روی بهینه سازی تمرکز کنند. مدل های کوچک تر، سریع تر و کم مصرف تر می توانند همان کارهای روزمره را با هزینه بسیار پایین تری انجام دهند.

این تغییر حتی ممکن است به نفع کاربران باشد. یک چت بات هوش مصنوعی سبک که روی لپ تاپ یا گوشی اجرا می شود، حریم خصوصی بهتری دارد و برای هر درخواست به اتصال دائمی اینترنت وابسته نیست. در چنین مدلی، اطلاعات حساس کاربر کمتر از دستگاه خارج می شود.

از سوی دیگر، سرعت عرضه قابلیت های عجیب وغریب احتمالا کاهش پیدا می کند. در دوران رونق، شرکت ها برای جلب توجه بازار مدام ویژگی تازه معرفی می کنند؛ حتی اگر آن ویژگی هنوز کامل نباشد. پس از بحران، تمرکز بیشتر روی قابلیت هایی قرار می گیرد که مشتری حاضر است واقعا برایشان پول بدهد.

این موضوع می تواند تعداد آزمایش های جذاب را کم کند، ولی شاید محصولات پایدارتر شوند. به جای ده ها ابزار نصفه ونیمه، چند قابلیت قابل اعتماد خواهیم داشت که واقعا در کار روزانه به درد می خورند. پس همه پیامدهای سقوط بازار منفی نیستند.

داده های کاربران؛ گنجی که ارزشش بیشتر می شود

وقتی درآمد مستقیم کافی نباشد، داده اهمیت بیشتری پیدا می کند. گفتگوهای کاربران می توانند نشان دهند مردم چه می خواهند، چه می خرند، از چه چیزهایی می ترسند و روی چه پروژه هایی کار می کنند. چنین اطلاعاتی از نظر تجاری فوق العاده ارزشمند است.

البته شرکت ها معمولا سیاست های مشخصی برای حریم خصوصی و استفاده از داده دارند، اما فشار مالی ممکن است آن ها را به استخراج ارزش بیشتر از رفتار کاربران سوق دهد. این ارزش می تواند از شخصی سازی تبلیغات، تحلیل روندهای بازار یا طراحی محصولات جدید به دست بیاید.

برای همین کاربران باید تنظیمات حریم خصوصی را جدی تر بگیرند و اطلاعات حساس را بی دلیل وارد چت بات نکنند. رمز عبور، اسناد محرمانه کاری، اطلاعات بانکی و داده های شخصی دیگر نباید صرفا به خاطر راحتی در یک پنجره گفتگو کپی شوند.

اگر حباب هوش مصنوعی فروکش کند، اعتماد کاربران به یکی از مهم ترین دارایی های شرکت ها تبدیل می شود. سرویسی که در حفاظت از داده ها شفاف تر عمل کند، شانس بیشتری برای حفظ کاربران دارد. برعکس، یک رسوایی بزرگ می تواند حتی معروف ترین برند را با بحران جدی روبه رو کند.

برندگان واقعی چه کسانی خواهند بود؟

احتمالا شرکت هایی برنده می شوند که زیرساخت قوی، مشتری پولی و کاربرد مشخص دارند. صرف داشتن یک مدل بزرگ کافی نیست. محصول باید مشکلی واقعی را حل کند، در زمان یا هزینه صرفه جویی ایجاد کند و نتیجه ای بدهد که کاربر نتواند به راحتی جای دیگری به دست بیاورد.

ابزارهای تخصصی برای پزشکی، برنامه نویسی، طراحی، آموزش، حقوق و خدمات مشتری شانس خوبی دارند. در این حوزه ها، اگر هوش مصنوعی دقت و بهره وری را بالا ببرد، پرداخت هزینه برای آن منطقی است. اما ده ها چت بات مشابه که فقط ظاهر متفاوتی دارند، احتمالا دوام نمی آورند.

ChatGPT به دلیل شهرت، تعداد کاربران و جایگاه تثبیت شده خود شانس زیادی برای ماندن دارد. با این حال، شکل نهایی آن به تصمیم های تجاری بعد از بحران بستگی خواهد داشت. ممکن است به ابزاری حرفه ای تر و دقیق تر تبدیل شود، یا به محصولی پر از محدودیت، اشتراک های مختلف و پیشنهادهای تجاری.

در نتیجه، نگرانی اصلی نابودی کامل ChatGPT نیست. مسئله این است که نسخه باقی مانده چقدر آزاد، قابل اعتماد و در دسترس خواهد بود. آینده ChatGPT شاید از نظر فنی درخشان باشد، اما تجربه کاربران می تواند گران تر و تجاری تر از چیزی شود که امروز می شناسیم.

ترکیدن حباب همیشه پایان قصه نیست؛ گاهی فقط پایان مهمانی پرخرج است. فناوری های مفید باقی می مانند، ادعاهای توخالی کنار می روند و بازار واقع بینانه تر می شود. ChatGPT هم احتمالا می ماند، ولی باید آماده باشیم که هزینه بقای آن را با پول، داده، تبلیغات یا محدودیت های بیشتر پرداخت کنیم.

برای دریافت جدیدترین اخبار تکنولوژی با مجله هوش مصنوعی با ما همراه باشید